گرماهای موجمانند در اروپا باعث اختلالات شناختی میشوند. پژوهشگران به بررسی علل این پدیده پرداختهاند تا راهکارهای مقابلهای ارائه دهند.
موجهای گرمایی و وضعیت هوایی اخیر در اروپا
هفتهٔ جاری، دمای هوا در شهرهای بزرگ اروپایی بهویژه لندن بهسختی قابل تحمل شد. در روزهای اخیر، دما به رکوردهای تاریخی نزدیک شد؛ بهطوریکه در انگلستان دمای ۳۶٫۱ درجهٔ سانتیگراد (حدود ۹۷ درجهٔ فارنهایت) ثبت شد که بالاترین مقدار ثبتشده در ماه ژوئن است. احساس واقعی گرما حتی بیشتر از مقدار اعلامشده توسط برنامههای هواشناسی بود و گاهی تا ۳۹ درجهٔ سانتیگراد میرسید.
تأثیر گرما بر عملکرد مغز
تحقیقات اخیر نشان میدهد که افزایش دما میتواند بهصورت مستقیم بر کارکرد سلولهای مغزی اثر بگذارد. دمای بالای بدن باعث کاهش تواناییهای شناختی مانند تمرکز، حافظه کوتاهمدت و سرعت پردازش اطلاعات میشود. این اختلالات نهتنها در افراد مسن یا مبتلا به بیماریهای قلبی-عروقی مشهود است، بلکه در افراد سالم و جوان نیز قابل مشاهده است.
مکانیزمهای فیزیولوژیک
در شرایط گرما، بدن برای خنکسازی خود بهسرعت عرق میکند و جریان خون به سطح پوست منتقل میشود. این فرآیند باعث کاهش جریان خون به مغز میشود که منجر به کمبود اکسیژن و گلوکز میگردد. علاوه بر این، افزایش دمای داخلی میتواند به تغییرات در ساختار پروتئینهای نورونی منجر شود و سیگنالهای الکتریکی را مختل کند.
پژوهشهای جاری برای شناسایی علل دقیق
دانشمندان در حال اجرای مطالعات میدانی و آزمایشگاهی هستند تا ارتباط دقیق بین دمای محیط و اختلالات شناختی را کشف کنند. برخی از این مطالعات از فناوریهای تصویربرداری مغزی مانند fMRI استفاده میکنند تا تغییرات فعالیت نورونی را در زمان مواجهه با گرما ردیابی کنند. دیگر پژوهشها بر روی نشانگرهای بیوشیمیایی خون تمرکز دارند تا میزان استرس اکسیداتیو و التهاب را اندازهگیری کنند.
راهکارهای پیشگیرانه
در حالی که تحقیقات هنوز در مراحل اولیه است، برخی راهکارهای ساده میتوانند خطرات ناشی از گرما را کاهش دهند: استفاده از تهویه مناسب، مصرف آب کافی، اجتناب از فعالیتهای فیزیکی سنگین در ساعات اوج گرما و استفاده از عینکهای حفاظتی برای کاهش تابش مستقیم نور خورشید. همچنین، افراد با شرایط پزشکی خاص باید تحت نظارت پزشک خود دمای بدن را کنترل کنند.
نتیجهگیری
موجهای گرمایی نهتنها تهدیدی برای سلامت جسمانی بلکه خطر جدی برای کارکرد مغز بهشمار میآیند. شناخت دقیق این اثرات و توسعهٔ استراتژیهای مقابلهای میتواند بهخصوص در شهرهای پرجمعیت و در دوران تغییرات اقلیمی، از پیامدهای جدی جلوگیری کند.
منبع: MIT Technology Review
